Geschiedenis van de EHBO

Het begint in Engeland

De vrijwillige eerste hulp komt uit Engeland. Het was de arts John Furley die in 1877 een organisatie oprichtte om mensen op te leiden voor een EHBO-diploma. Tien jaar later waren er al meer dan 100.000 gediplomeerden.

De Amsterdamse arts C. Tilanus haalde het 16 jaar later naar ons land. Aanvankelijk waren zijn collega’s daar niet blij mee. Zij waren van mening, dat eerste hulpverlening niet thuishoorde bij mensen zonder medische opleiding. Tilanus richtte in 1893 de Vereniging Eerste Hulp Bij Ongelukken op. Hij vond EHBO erg belangrijk en probeerde daarvan iedereen te overtuigen. Er werden steeds meer zelfstandige verenigingen opgericht die cursussen organiseerden.

De EHBO-lessen werden gegeven door artsen. Iedereen deed dat naar eigen inzicht en elke arts vertelde wat hij zelf belangrijk vond. In 1906 werd Zeeland getroffen door een watersnood. Een jaar later leed het schip Berlin schipbreuk bij Hoek van Holland. De hulpverlening bij deze rampen verliep niet goed. De verenigingen werkten niet goed samen.

Prins Hendrik

Prins Hendrik de echtgenoot van Koningin Wilhelmina wilde dat de hulpverlening verbeterde. Meer samenwerken en cursussen moesten een zelfde inhoud krijgen. In 1909 werd Het Oranje Kruis opgericht, waarin alle verenigingen die zich met redding en hulpverlening bezig hielden, gingen samenwerken. Pas in 1951 kwam het eenheidsdiploma EHBO. Er zijn momenteel ruim 300.000 gediplomeerden!

In de loop der jaren zijn verschillende EHBO-organisaties opgericht. De oudste is de KNV die ruim een eeuw bestaat. In de vorige eeuw was het gebruikelijke patroon, dat organisaties werden opgericht naar geloofsrichting of maatschappelijke oriëntatie. Zo ontstond in 1949 de Katholieke Nationale Bond voor EHBO. Van veel recenter datum zijn organisaties als EHBO Nederland en de regionale organisaties in de provincies Limburg en Brabant. Aan de basis van deze drie organisaties lag een verschil van inzicht met de moederorganisatie waarvan men zich afscheidde.

In 2000 werd door de besturen van KNV en Nationale Bond de Federatie Nederlandse EHBO (FNE) opgericht. Enkele jaren later werd besloten een commissie aan het werk te zetten om de mogelijkheden van fusie te onderzoeken. Helaas bleek dit niet mogelijk. De KNV wenste deze weg niet in te slaan en verbrak zelfs de samenwerking in de federatie.

Per 2005 is de samenwerking verbroken, de federatie opgeheven en het gemeenschappelijk kantoor gesloten. Het werk van de vrijwillige eerstehulpverlener is gericht op verbinden, zorg en heelmaking. Organisaties scheppen daarvoor voorwaarden. Daarom is de Nationale Bond voorstander van goed overleg tussen organisaties die zich hierop richten. Gelukkig is daarvan weer in toenemende mate sprake.